Τιμάμε σήμερα τη θυσία του Κυριάκου Μάτση, που τέτοια μέρα πριν 66 χρόνια, στις 19 Νοεμβρίου 1958, έπεφτε μαχόμενος στο Δίκωμο.
Γέννημα της Πιτσιλιάς και παιδί γεωργών, εκδήλωσε νωρίς ιδιαίτερη αγάπη για τη γη· μια αγάπη που αργότερα θα τον οδηγούσε στη Θεσσαλονίκη για σπουδές Γεωπονίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Όπως τεκμαίρουν και τα κείμενά του, ο Μάτσης ήταν νέος σπάνιας ποιότητας: εξαιρετικά ευαίσθητος και φιλομαθής, καθ’όλα ακέραιος, βαθιά στοχαστικός, γεννημένος επαναστάτης. Έτσι, ήδη ως φοιτητής στη Θεσσαλονίκη, αναπτύσσει πλούσια εθνική δράση, οργανώνοντας και πρωτοστατώντας σε εκδηλώσεις για την απελευθέρωση της Κύπρου, και φλογίζοντας, με κάθε ευκαιρία, τις καρδιές Κυπρίων και Ελλαδιτών με τον πύρινό του λόγο. Παρομοίως, επιστρέφοντας στην Κύπρο και εγκαθιστάμενος στην Αμμόχωστο, όπου εργάζεται ως γεωπόνος, ωσάν πρωταπόστολος αγωνίζεται για τον κυπριακό Ελληνισμό, με πλούσια κοινωνική, πολιτισμική και πολιτική δράση.
Κατατάσσεται από τους πρώτους στις τάξεις της ΕΟΚΑ και, με το ψευδώνυμο «Μιλτιάδης», υπηρετεί τον αγώνα ως τομεάρχης σε περιοχή της επαρχίας Αμμοχώστου, ως αρχηγός συνδέσμων και ως τομεάρχης Κερύνειας. Στις 9 Ιανουαρίου 1956, κατόπιν προδοσίας, συλλαμβάνεται και βασανίζεται στα κρατητήρια της Ομορφίτας με ηλεκτροσόκ και άλλες βάναυσες μεθόδους, που όμως διόλου τον λυγίζουν. Καθότι ήταν γνωστός ο κομβικός του ρόλος στον αγώνα, στην Ομορφίτα τον επισκέπτεται αυτοπροσώπως ο στρατάρχης Χάρτινγκ, ο οποίος επιχειρεί να τον εξαγοράσει με το μυθώδες ποσό του μισού εκατομμυρίου λιρών, ώστε να προδώσει το κρυσφήγετο του Αρχηγού Διγενή. Προσβεβλημένος ο Μάτσης κτύπησε το χέρι του στο γραφείο, σηκώθηκε από την θέση του και, προτού γυρίσει στο κελί του, απάντησε παραφράζοντας την περίφημη ηροδότεια διατύπωση για τους Έλληνες: «οὐ περὶ χρημάτων τὸν ἀγῶνα ποιούμεθα ἀλλὰ περὶ ἀρετῆς». Από την Ομορφίτα, ο Μάτσης μεταφέρεται στα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς, όπου συνεχίζει τη δράση του, διαφωτίζοντας ακόμη και Άγγλους στρατιώτες για την Ελληνικότητα της Κύπρου, ορισμένοι εκ των οποίων, μάλιστα, μετέπειτα επαναστάτησαν κατά του στρατού τους.[…]
