Σαν σήμερα, 9 Νοεμβρίου 1866, πραγματοποιείται το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου. Σε μια προσπάθεια για να εκφραστεί η θέληση των Κρητικών για Ένωση με την Μάνα Ελλάδα, το ολοκαύτωμα αποτελεί το σήμα κατατεθέν της Κρητικής Επανάστασης.
Οι Κρητικοί μετά από Παγκρήτια Συνέλευση που έγινε στις 14 Μαΐου 1866 έθεσαν ενώπιον του σουλτάνου τα αιτήματα τους. Έστειλαν επίσης υπόμνημα στους Άγγλους, στους Γάλλους και στους Ρώσους μονάρχες, τους οποίους καλούσαν να βοηθήσουν για την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Το αποτέλεσμα ήταν η αδιαφορία των Άγγλων και των Γάλλων, αλλά και η ουδετερότητα της Ελλαδικής Κυβέρνησης οδηγούν τους επαναστάτες σε αδιέξοδο. Μονάχα η Ρωσία παίρνει στα σοβαρά την εθνική επιδίωξη των Κρητικών, χάρη στους Έλληνες πρόξενους. Στις 21 Αυγούστου οι Κρητικοί εν τέλη παντού αποφασίζουν να επαναστατήσουν από μόνοι τους, με σύνθημα «Ένωσις ή Θάνατος».
Τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο ο σουλτάνος άρχισε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις με κυρίους στόχους τα Χανιά, το Ρέθυμνο και την Μονή Αρκαδίου. Στις 6 Νοεμβρίου καταφθάνουν οι Οθωμανοί έξω από την Μονή Αρκαδίου, όπου ήταν η έδρα της τοπικής επαναστατικής επιτροπής, αποθήκη πολεμοφοδίων και τροφίμων, καθώς και καταφύγιο πολλών Χριστιανών. Οι πολιορκούμενοι αρνήθηκαν τις προτάσεις προς παράδοση και έτσι στις 8 Νοεμβρίου οι Οθωμανοί ξεκίνησαν να επιτίθενται. Η μάχη ήταν άνιση, αφού αριθμούσε 15000 Οθωμανούς στρατιώτες μαζί με το πυροβολικό τους ενάντια σε 966 Έλληνες, από τους οποίους μόνο οι 250 ήταν σε θέση να πολεμήσουν. Της μάχης ηγήθηκε ο Πελοποννήσιος Ανθυπολοχαγός Ιωαννής Δαμακόπουλος και ο ηγούμενος Γαβριήλ. Αφού δεν κατάφεραν να καταλάβουν την Μονή, συνέχισαν τις επιθέσεις και στις 9 Νοεμβρίου. Μετά το γκρέμισμα του δυτικού τείχους, οι Τούρκοι εισέβαλαν και ξεκίνησαν να σφαγιάζουν. Στην μπαρουταποθήκη έμελλε να κλείσει τον επίλογο της, αυτή η ηρωική πράξη. Ο Κωστής Γιαμουδάκης ή κατ’ άλλους ο Εμμανουήλ Σκουλάς την ανατινάζουν και πέραν της θυσίας τους, πετυχαίνουν και τον θάνατο πολλών εισβολέων. Οι Οθωμανοί έκαψαν τον ναό και λεηλάτησαν τα ιερά κειμήλια, ενώ 100 περίπου Έλληνες πιάστηκαν αιχμάλωτοι, με 3-4 να διαφεύγουν.
Οι ηρωικοί Κρητικοί κοίταξαν τον θάνατο στα μάτια και θυσιάστηκαν για την πατρίδα τους και τον αιώνιο πόθο για Ένωση. Περισσότερα από 150 χρόνια μετά ο ηρωισμός και τα ιδανικά τους αποτελούν πυξίδα που μας καθοδηγεί στην συνέχιση των αγώνων του Έθνους μας μέχρι και σήμερα, καθώς χωρίς αυτά οι πόθοι των Ελλήνων είναι καταδικασμένοι να μένουν ανεκπλήρωτοι. Καθήκον μας να μεταλαμπαδεύσουμε τις αξίες αυτές στις επόμενες γενιές έως ότου επιτευχθεί η απελευθέρωση της Ελληνικής Κύπρου μας.
Γραφείο Τύπου
ΜΕΤΩΠΟ Κυπρίων Φοιτητών Ηνωμένου Βασιλείου
