ΕΟΚΑ: Θυσία Γεώργιου Αναστάση, Βάσου Παναγή & Γεώργιου Στυλιανού

Σαν σήμερα, 4 Νοεμβρίου 1956, θυσιάζονται στον βωμό της Ένωσης και της Λευτεριάς οι αγωνιστές της ΕΟΚΑ από το Νέο Χωριό της Πάφου, Βάσος Παναγή, Γεώργιος Αναστάση και Γεώργιος Στυλιανού.

Βάσος Παναγή

Ο Βάσος Παναγή γεννήθηκε στο Νέο Χωριό της Πάφου, στις 17 Φεβρουαρίου 1929. Αποφοιτώντας από το δημοτικό σχολείο, έγινε βοσκός. Εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ από την αρχή του αγώνα και ήταν μέλος της Ομάδας Κρούσεως Τυφεκιοφόρων Νέου Χωριού. Επίσης, είχε ευθύνη στην απόκρυψη και την διανομή εκρηκτικού υλικού.

Γεώργιος Αναστάση

Ο Γεώργιος Αναστάση γεννήθηκε στο Νέο Χωριό της Πάφου το 1933. Όταν τελείωσε από το δημοτικό σχολείο, δούλεψε ως ψαράς. Εντάχθηκε νωρίς στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, στην Ομάδας Κρούσεως Τυφεκιοφόρων Νέου Χωριού Πάφου, και δούλευε ως τροφοδότης και συνοδός ανταρτών της περιοχής του.

Γεώργιος Στυλιανού

Ο Γεώργιος Στυλιανού γεννήθηκε στο Νέο Χωριό της Πάφου, στις 7 Νοεμβρίου 1938. Έζησε στην Πόλη Χρυσοχούς κατά τα παιδικά του χρόνια, όπου και φοίτησε μέχρι και την τετάρτη τάξη Γυμνασίου. Με την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ, εντάχθηκε πολύ νωρίς στην ανταρτική ομάδα του χωριού του, αρχικά ως ένα απλός αντάρτης και αργότερα ως επικεφαλής της. Στις δράσεις του, συμπεριλαμβάνεται και η εκτέλεση Τούρκου αξιωματικού της αστυνομίας Πόλης Χρυσοχούς. Ο συγκεκριμένος Τούρκος συλλάμβανε, ανέκρινε και σε μερικές περιπτώσεις κακοποιούσε τους συγγενείς των ανταρτών. Αφού αναγνωρίστηκε, κρυβόταν και δεν κατάφεραν να τον συλλάβουν.

Κοινή δράση

Οι δράσεις τους περιλάμβαναν δολιοφθορές εναντίον των Βρετανών καθώς και περισυλλογή οβίδων από την περιοχή Αρναούτης του Ακάμα. Στην συγκεκριμένη περιοχή οι Βρετανοί έκαναν ασκήσεις κατά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Μέσω του εκρηκτικού υλικού που υπήρχε μέσα στις οβίδες, φτιάχνονταν νάρκες και χειροβομβίδες. Επίσης το καλοκαίρι του 1956, ετοίμασαν μαζί με άλλους αγωνιστές ένα δίαυλο προσγείωσης αεροπλάνου στην τοποθεσία Καψάλα του Ακάμα, καθώς περίμεναν να παραλάβουν οπλισμό, ο οποίος θα ερχόταν μυστικά από την Ιταλία.

Στις 3 Νοεμβρίου 1956, η ομάδα του Νέου Χωριού, με την προτροπή του αρχηγού της, Γεώργιου Στυλιανού, κατέστρεψε ταχυδρομικό κιβώτιο που είχε πάνω το βρετανικό βασιλικό έμβλημα και ύψωσε την Ελληνική Σημαία στο σχολείο του χωριού. Αφού ειδοποιήθηκε η αστυνομική αρχή Πόλεως Χρυσοχούς, οι Βρετανικές δυνάμεις κατέφθασαν στο χωριό την επόμενη ημέρα.

Οι τρεις αγωνιστές τους έστησαν ενέδρα στην είσοδο του Νέου Χωριού. Οι Βρετανοί χρησιμοποίησαν ως ασπίδα μπροστά από το πρώτο όχημα, δύο ομοχώριους τους. Γι’ αυτό και οι αγωνιστές δεν κτύπησαν το πρώτο, αλλά το δεύτερο όχημα. Η ηλεκτρική νάρκη εξερράγη και αφού έριξαν τις 2 χειροβομβίδες που είχαν στην κατοχή τους, αποχώρησαν.

Καταδιώχθηκαν από Βρετανούς στρατιώτες και Τούρκους επικουρικούς, αλλά οι αγωνιστές ήταν ήδη πολύ μακριά. Ενώ ήταν έτοιμοι να κρυφτούν πίσω από την βουνοκορφή, ο αρχηγός τους, Γεώργιος Στυλιανού, τραυματίστηκε από Άγγλο σκοπευτή. Επέστρεψαν πίσω να τον πάρουν, αλλά την στιγμή που αποχωρούσαν, οι στρατιώτες τους έφτασαν, ξεκίνησαν να τους πυροβολούν και εν τέλη τους συνέλαβαν.

Οι τρεις αγωνιστές μεταφέρθηκαν κάτω από μια χαρουπιά. Ο θάνατος τους έμελλε να ήταν απάνθρωπος: ο Γεώργιος Στυλιανού πυροβολήθηκε στο κεφάλι, ενώ λόγχισαν μέχρι θανάτου τον Βάσο Παναγή και τον Γεώργιο Αναστάση. Μεταφέρθηκαν στην πλατεία του χωριού και επέβαλαν στους συγχωριανούς τους να περάσουν μπροστά από τους πεσόντες, τους οποίους συνέχιζαν οι Βρετανοί να πυροβολούν και να λογχίζουν. Στο τέλος, τους κρέμασαν στα οχήματά τους και τους περιέφεραν στην Πόλη Χρυσοχούς.

Γραφείο Τύπου
ΜΕΤΩΠΟ Κυπρίων Φοιτητών Ηνωμένου Βασιλείου