Ένα άγαλμα και για τους κοινωνικούς ήρωες

Λάμπρος Καούλλας
Εκπρόσωπος Τύπου
20 Μαΐου 2007
 
Διάσπαρτη είναι η Κύπρος από αγάλματα, προτομές, ανδριάντες και μνημεία. Πιστοί στις παραδόσεις μας,
αρχαιόθεν, τιμούμε και μακαρίζουμε τους ήρωες, φιλοσόφους και επιστήμονες, αυτούς που σκοτώθηκαν για χάρη
μας, που σκέφτηκαν για χάρη μας, που υπήρξαν για χάρη μας.
 
Για τους αρχαίους Έλληνες ο θάνατος δεν αποτελούσε μια αυστηρά ιδιωτική υπόθεση, αλλά ήταν ένα γεγονός
που συνδεόταν πολύ στενά με τη ζωή της κοινότητας. Γι’ αυτό και τα ταφικά έθιμα των Ελλήνων, παρά τις κατά
τόπους ιδιομορφίες τους, είχαν ως στόχο να ενισχύσουν τους δεσμούς τόσο μεταξύ των συγγενών του εκλιπόντος
όσο και μεταξύ των μελών της κοινότητας, προσφέροντας, μέσω της μνήμης, την αθανασία στους πεσόντες. Έτσι
και σήμερα, πολύ ορθά τιμούμε τους ανθρώπους αυτούς που αυτοβούλως σκοτώθηκαν σε εθνικούς αγώνες. Στις
απελευθερωτικές και αντιιμπεριαλιστικές επαναστάσεις του 1821 και της ΕΟΚΑ, στην αντίσταση κατά του
φασισμού, του πραξικοπήματος και του Αττίλα.
 
Οι εθνικοί αγώνες, από την φύση τους, είναι και κοινωνικοί. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, μετά το πέρας του εθνικού
αγώνα της ΕΟΚΑ, οραματιζόταν ένα προοδευτικό αγώνα για ανασχηματισμό της κοινωνίας. Διότι εξυπακούεται
πως ο λαός που απαρτίζει μια κοινωνία είναι ελέυθερος μόνο όταν το έθνος είναι ελεύθερο. Αλλά σε συνθήκες
εθνικής ελευθερίας, ή έστω ημιελευθερίας όπως είναι η παρούσα κατάσταση στην Κύπρο, οι υπέρ κοινωνίας και
νομιμότητας πεσόντες δεν λαμβάνουν την τιμή και την δόξα που τους πρέπει.
 
Πρόσφατο παράδειγμα ο Ακανθιώτης πρόσφυγας, πατέρας δύο παιδιών Ιάκωβος Κυριάκου, που καταδίωξε ένα
άνανδρο ληστή, ο οποίος στο τέλος τον πυροβόλησε και τον σκότωσε εν ψυχρώ. Ένας αφανής, απλός,
καθημερινός άνθρωπος, όσο αφανής και απλός ήταν ο Παπαφλέσας, ο Μόδεστος Παντελής, ο Μάρκος Δράκος
και ο Κόκος Φωτίου. Ένας οικογενειάρχης που έπεσε υπέρ της ουσίας της ύπαρξης της κοινωνίας μας. Μια θυσία
που μες την καλοπέραση, την πλαδαρότητα και τον ατομοκεντρισμό μας, ακούγεται σαν παραφωνία, παρά σαν
ωδή στον αλτρουισμό και την ανθρώπινη συμπόνια.
 
Πρόκειται για ένα άνθρωπο που με μια αυθόρμητη πράξη δεν δίστασε να υπερασπιστεί ορισμένες αρχές,
ορισμένες αξίες, που με ήθος και αυταπάρνηση – όπως οι λοιποί ήρωες των εθνικοκοινωνικών μας αγώνων –
υπερασπίστηκε και έπεσε, κυριολεκτικά, μαχόμενος. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν είναι ήρωας.
Είναι κοινωνικός ήρωας. Ο θάνατος του είναι σύμβολο ηθικής και κοινωνικής αλληλεγγύης. Και η πατρίδα μας χρειάζεται τέτοιους
ήρωες, διότι αυτή την στιγμή είμαστε στο μεταίχμιο του πλήρους «εκμοντερνισμού» μας: Θα καταφέρουμε να
γίνουμε μια σύγχρονη και αναπτυγμένη χώρα και ταυτόχρονα να διατηρήσουμε την παραδοσιακή αλληλεγγύη και
κοινωνική μας συνοχή; Ή θα μας παρασύρει το κύμα της διεστραμμένης παγκοσμιοποίησης και θα
μεταμορφωθούμε σε εγωιστικές μονάδες, χαλαρά συνδεδεμένες μόνο από οικονομικό και υλικό συμφέρον;
 
Εισηγούμαι λοιπόν να στηθεί, δημοσία δαπάνη, μια προτομή για αυτόν τον «γίγαντα μικρό άνθρωπο», αυτόν που κάθε μέρα «προσπερνάμε αμέριμνοι», που λέει ο ποιητής. Για να μας θυμίζει, εις τον αιώνα τον άπαντα, πως μια
κοινωνία δεν έχει αλλοτριωθεί, πως μια κοινωνία αποτελείται από ανθρώπους που ενδιαφέρονται ακόμα ο ένας
για τον άλλο και πως μια κοινωνία μπορεί να γεννήσει ήρωες, ακόμα και σε στιγμές που μια κλίκα
αυτοπεφωτισμένων, βολεμένων, βουτυροσπόνδυλων καλοπερασάκηδων προσπαθούν πρώτα να ενοχοποιήσουν
και μετά να σκοτώσουν τον Ήρωα μέσα στην ψυχή αυτού του λαού.
 
Θα συνεχίσουμε να καθόμαστε άφοβα στον καφενέ του χωριού μας φωνάζοντας τις απόψεις μας στο Παραλίμνι,
να γελούμε δυνατά με τους φίλους μας στην Λεμεσό, να αφήνουμε ξεκλείδωτο το αυτοκίνητο μας στην Αραδίππου
και να είμαστε σίγουροι ότι ο άγνωστος διπλανός μας στο λεωφορείο θα μας ξυπνήσει όταν φτάσουμε στην
Πάφο; Ή θα αποφεύγουμε να κοιτάξουμε τον απέναντι μας στα μάτια μπας και τον τσαντίσουμε όπως στην Νέα
Υόρκη, θα τρέμουμε από μεθυσμένους 19χρονους στο μετρό του Λονδίνου και θα φοβόμαστε να καταγγείλουμε
μια δολοφονία που διαπράχθηκε έξω από το σπίτι μπας και μας φάνε και εμάς όπως στο Άμστερνταμ;

Comments are closed.